Anayasa Madde 36 – Hak arama hürriyeti

Arabuluculuk Tutanağında Alacak Kalemleri Yazılmadı Diye Dava Reddi Mahkemeye Erişim Hakkını İhlal Eder

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm · B. No: 2023/33449 · 18/5/2026

Kararın konusu ve sonucu: Başvurucu, işçi olarak çalışırken iş akdinin askerlik nedeniyle feshedilmesi üzerine kıdem tazminatı ve fazla mesai ücreti alacakları için Afyonkarahisar İş Mahkemesinde dava açmıştır. Dava öncesinde başvurulan arabuluculuk bürosunda düzenlenen 3/9/2018 tarihli son tutanakta uyuşmazlık konusu “işçi-işveren uyuşmazlığı” olarak belirtilmiştir. İş Mahkemesi davayı kabul etmiş; işverenin istinaf başvurusu üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi, tutanakta alacak kalemlerinin tek tek belirtilmediği gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi, işçilik alacak kalemlerinin müzakere edilmediğinden söz etmenin mümkün olmadığını, 6325 sayılı Kanun’un 17. maddesinin (2) ve (3) numaralı fıkraları uyarınca arabulucunun tutanağın içeriği ve düzenlenme şekli konusunda tarafları bilgilendirmesi gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesinin başvurucunun bilgilendirildiğine dair bir tespitte bulunmadığını ve genel ifadenin somutlaştırılmasına yönelik sorumluluğun tamamen başvurucudan beklenmesinin aşırı külfet yüklediğini belirtmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin yorumunu mahkemeye erişim hakkına yönelik katı ve aşırı şekilci bulan Mahkeme, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vermiştir.

• İşçilik alacaklarına ilişkin davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan reddedilmesi, uyuşmazlığın esasının incelenmemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkına müdahale oluşturur.
• Tutanakta “işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan” gibi genel bir ifade bulunsa da, işçilik alacak kalemlerinin müzakere edildiği somut olayda bu alacaklar bakımından dava şartının gerçekleşmediği sonucuna varılması aşırı şekilci bir yaklaşım olarak değerlendirilmiştir.
• Arabulucunun tutanağın içeriği ve düzenlenme şekli konusunda tarafları bilgilendirmesi gerekir; Bölge Adliye Mahkemesi başvurucunun bu konuda bilgilendirildiğine dair bir tespitte bulunmamıştır.
• Genel ifadenin somutlaştırılmasına yönelik sorumluluğun yerine getirilmesinin tamamen başvurucudan beklenmesi, başvurucuya aşırı külfet yüklemektedir.
• Makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiası, Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmediği için kabul edilemez bulunmuştur.

Kararın gerekçesini ve tam metnini oku →

Aşırı Şekilci Arabuluculuğa AYM’den Red

Makalenin konusu: İşçilik alacakları davasında arabuluculuk tutanağında kalemlerin tek tek yazılmaması nedeniyle davanın usulden reddedilmesi, Anayasa Mahkemesince mahkemeye erişim hakkının ihlali sayılmıştır. Yazıda Durmuş Çelik kararının (B. No: 2023/33449) gerekçeleri ve arabuluculuk pratiğine etkisi ele alınmaktadır.

Makalenin tamamını oku →