Sel nedeniyle hasar gören aracın kasko sigortası yoksa zarar, idarenin hizmet kusuru bulunması halinde altyapıdan sorumlu idareden talep edilebilir. Bu yazıda idarenin hukuki sorumluluğunu, “mücbir sebep” savunmasını ve başvuru ile dava sürecini ele alıyoruz.
Sel Zararında İdarenin Sorumluluğuna İlişkin Temel Noktalar
- Altyapıdan sorumlu idareler (belediyeler, su ve kanalizasyon idareleri, Karayolları veya DSİ) sel zararından sorumlu tutulabilir.
- Drenaj hatlarının yetersizliği, rögar ve mazgalların temizlenmemesi veya önlem alınmaması “hizmet kusuru” sayılır.
- İdarelerin “mücbir sebep” savunması, altyapı yatırımını yapmayan veya bakımını ihmal edenleri sorumluluktan tamamen kurtarmaz.
- Zarar için ilgili idareye yazılı başvuru yapılmalı; ret veya 30 gün içinde cevapsızlık halinde İdare Mahkemesi’nde dava açılabilir.
1. İdarenin Hukuki Sorumluluğu
Kasko sigortası olmayan araç sahipleri, sel nedeniyle oluşan zararlarını altyapıdan sorumlu idarelerden (Belediyeler, Su ve Kanalizasyon İdareleri, Karayolları veya DSİ) talep edebilirler.
Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca idare, kendi eylem ve ihmallerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Yağmur suyu drenaj hatlarının yetersizliği, rögar ve mazgalların temizlenmemesi veya su biriken yollarda önlem alınmaması “Hizmet Kusuru” sayılır.
2. “Mücbir Sebep” Aşılabilir mi?
İdareler genellikle sel felaketlerini “önlenemez doğal afet” (mücbir sebep) olarak savunsa da Danıştay içtihatlarına göre; gerekli altyapı yatırımlarını yapmayan veya bakımını ihmal eden idareler sorumluluktan tamamen kaçamaz. Şehir merkezlerinde ve kronik su birikintisi oluşan noktalarda idarenin kusuru kabul edilmektedir.
Sonuç
Kasko sigortasının olmaması, araç sahiplerinin zararlarını yalnız başına üstlenmek zorunda olduğu anlamına gelmez. Şehir içi altyapıyı, drenaj kanallarını ve yol güvenliğini sağlamak ilgili idarelerin asli görevidir. Yetersiz altyapı veya bakım eksikliği nedeniyle sel suları yüzünden hasar gören araçların zararları idareden tazmin edilebilir.
Zamanaşımına Dikkat
Bu süreçte hak kaybına uğramamak için dikkat edilmesi gereken en kritik husus zamanaşımıdır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu gereğince, zarara uğrayan vatandaşların olay tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde ilgili idareye yazılı başvuruda bulunarak zararlarının ödenmesini talep etmeleri şarttır. İdarenin bu talebi reddetmesi veya 30 gün içinde yanıt vermemesi halinde, İdare Mahkemesi’nde dava açılarak maddi zararlar ve değer kaybı idareden tahsil edilebilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Kasko sigortası olmayan araç sahibi sel zararını kimden isteyebilir?
Kasko sigortası olmayan araç sahipleri, sel nedeniyle oluşan zararlarını altyapıdan sorumlu idarelerden (belediyeler, su ve kanalizasyon idareleri, Karayolları veya DSİ) talep edebilirler.
Sel zararında idarenin hizmet kusuru ne zaman söz konusu olur?
Yağmur suyu drenaj hatlarının yetersizliği, rögar ve mazgalların temizlenmemesi veya su biriken yollarda önlem alınmaması hizmet kusuru sayılır. İdare, Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca kendi eylem ve ihmallerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür.
Sel “mücbir sebep” sayılırsa idare sorumluluktan kurtulur mu?
Hayır, her zaman kurtulmaz. Danıştay içtihatlarına göre gerekli altyapı yatırımlarını yapmayan veya bakımını ihmal eden idareler sorumluluktan tamamen kaçamaz; şehir merkezlerinde ve kronik su birikintisi oluşan noktalarda idarenin kusuru kabul edilmektedir.
İdare başvurumu reddederse veya cevap vermezse ne yapabilirim?
İdarenin talebi reddetmesi veya 30 gün içinde yanıt vermemesi halinde İdare Mahkemesi’nde dava açılarak maddi zararlar ve değer kaybı idareden tahsil edilebilmektedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez. Başvuru ve dava süreleri olayın özelliklerine göre değişebileceğinden, süre kaçırmamak için bir avukata danışılması önerilir.