Anayasa Mahkemesi (AYM), yoksulluk nafakasına ilişkin Türk Medenî Kanunu’nun (TMK) 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Kamuoyunda “süresiz nafaka” olarak bilinen düzenlemeye ilişkin bu karar, nafakanın ne kadar süreyle ödeneceği konusunda yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Peki karar pratikte ne anlama geliyor, nafaka tamamen kalktı mı, mevcut nafakalar etkilenecek mi? Bu yazıda sorulara sade bir dille yanıt veriyoruz.
Süresiz Nafaka İptal Kararının Temel Sonuçları
- AYM, 4/6/2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir.
- Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış; iptal hükmü 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.
- Yoksulluk nafakası kaldırılmamıştır; iptal edilen, nafakanın “süresiz olarak” istenebileceğine ilişkin ibaredir.
- Mevcut mahkeme kararları ve kesinleşmiş dosyalar kendiliğinden ortadan kalkmaz.
AYM süresiz nafaka kararında ne dedi?
Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli ve E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ve yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” istenebileceğini öngören ibareyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. Karar, 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Önemle belirtmek gerekir ki Mahkeme, yoksulluk nafakası kurumunu ortadan kaldırmamıştır. Maddenin tamamı değil, yalnızca nafakanın süresiz istenebilmesine imkân tanıyan ibare iptal edilmiştir.
Süresiz nafaka (yoksulluk nafakası) nedir?
Halk arasında “süresiz nafaka” olarak anılan düzenleme, hukuken yoksulluk nafakasıdır. TMK m.175’e göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Madde metninde bu nafakanın “süresiz olarak” istenebileceği yazılıydı.
Uygulamada ve Yargıtay içtihatlarında bu kural emredici kabul edilmiş, hâkimin nafakanın süresi konusunda takdir yetkisi bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle nafakanın ne kadar süre ödeneceği belirsiz kalmış, nafaka yükümlüsü açısından ömür boyu sürebilen bir yükümlülük doğmuştur.
AYM süresiz nafakayı neden iptal etti?
Anayasa Mahkemesi, nafakanın süresine ilişkin kuralın açık, net ve öngörülebilir bir yasal çerçeveye kavuşturulması gerektiğini vurgulamıştır. Karara göre nafakanın kural olarak belirli bir süreyle sınırlandırılabilmesi, somut olayın özellikleri gerektiriyorsa ise istisnai olarak süresiz hükmedilebilmesine imkân tanıyan bir düzenleme yapılması şarttır.
İptal kararı ne zaman yürürlüğe girecek?
Mahkeme, doğabilecek hukuki boşlukların önüne geçmek amacıyla iptal hükmünün yürürlüğünü erteleyerek bir geçiş süresi tanımıştır:
Bu geçiş sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin evlilik süresi, tarafların ekonomik durumu ve kusur oranları gibi ölçütleri içeren yeni bir yasal düzenleme yapması beklenmektedir.
Mevcut nafakalar ve devam eden davalar etkilenir mi?
Kamuoyunda “karar ile birlikte tüm nafakalar otomatik olarak bitti” şeklinde yanlış bir algı oluşabilmektedir. Oysa mevcut mahkeme kararları ve kesinleşmiş dosyalar kendiliğinden ortadan kalkmaz. Nafaka alacaklısı da borçlusu da, ödeme yükümlülüğünün sürdüğünü varsaymalıdır.
Bununla birlikte bu gelişme, nafaka yükümlüleri ve alacaklıları açısından yeni bir hukuki dönemi ve uyarlama davalarını gündeme getirebilir. Somut dosyanızda kararın etkisinin nasıl olacağı; nafakanın türüne, karar tarihine ve dosyanın aşamasına göre değişebilir.
Hangi durumlarda nafaka kaldırılabilir?
Boşanma sonrasında hükmedilen yoksulluk nafakası halk arasında “süresiz nafaka” olarak bilinse de hukuken bu nafakanın kaldırılması veya miktarının azaltılması mümkündür. Kanun (TMK m.176), değişen hayat şartlarını ve tarafların ekonomik durumlarını gözeterek nafakanın sona erdirilmesine imkân tanır.
| Sona Erme Şekli | Haller |
|---|---|
| Kendiliğinden sona erer | Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi; taraflardan birinin vefat etmesi. |
| Dava açılarak kaldırılır | Nafaka alan tarafın resmen evlenmeden biriyle fiilen evli gibi yaşaması; nafaka alan tarafın yoksulluktan kurtulması (düzenli ve yeterli gelir getiren bir işe girmesi vb.); nafaka alan tarafın haysiyetsiz bir hayat sürmesi; nafaka ödeyen tarafın ekonomik durumunun ciddi ölçüde bozulması veya ödeme gücünü tamamen kaybetmesi. |
Nafaka davalarında hak kaybına uğramamak için
Nafakanın kaldırılması veya uyarlanması (indirilmesi) süreci, somut delillerin mahkemeye eksiksiz sunulmasını gerektirir. Bu deliller arasında sosyal-ekonomik durum araştırması, banka kayıtları ve tanık beyanları yer alabilir. Usulüne uygun açılmayan davalar, haklı olunsa bile reddedilebilir; bu nedenle sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi sizin lehinize olacaktır.
Değişen koşullar nedeniyle nafaka yükümlülüğünüzün sona erdirilmesi veya miktarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini düşünüyorsanız, hukuki süreçlerinizi güvenle yürütmek ve hak kaybına uğramamak için bir avukattan hukuki destek almanız önerilir. Diğer aile hukuku konularındaki yazılarımıza Aile Hukuku sayfamızdan, güncel gelişmelere ise Güncel Hukuki Gelişmeler sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Anayasa Mahkemesi süresiz nafakayı kaldırdı mı?
Hayır. Anayasa Mahkemesi yoksulluk nafakası kurumunu kaldırmamış, yalnızca Türk Medenî Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Yoksulluk nafakası talep edilmeye devam edilebilir.
AYM’nin nafaka kararı ne zaman yürürlüğe girecek?
Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. İptal hükmü, yayımından 9 ay sonra, 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Mevcut nafaka kararları kendiliğinden sona erer mi?
Hayır. Kesinleşmiş mahkeme kararları iptal kararı nedeniyle kendiliğinden ortadan kalkmaz. Nafakanın sona ermesi veya değiştirilmesi için Türk Medenî Kanunu’ndaki şartların bulunması gerekir.
Nafaka hangi hallerde kendiliğinden sona erer?
Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde nafaka kendiliğinden sona erer.
Nafaka hangi hallerde dava yoluyla kaldırılabilir?
Nafaka alacaklısının evlenmeksizin fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluktan kurtulması, haysiyetsiz bir hayat sürmesi veya nafaka borçlusunun ekonomik durumunun ciddi ölçüde bozulması hâllerinde mahkemeden nafakanın kaldırılması ya da azaltılması istenebilir.
Sonuç
Anayasa Mahkemesi’nin kararı, yoksulluk nafakasını ortadan kaldırmamakta; nafakanın süresine ilişkin belirsizliğe son verilmesi için kanun koyucuya bir düzenleme yapma görevi yüklemektedir. İptal hükmü 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek olup mevcut nafakalar, kanundaki sona erme ve kaldırma şartları gerçekleşmedikçe devam eder. Yeni yasal düzenlemenin içeriği netleştikçe nafaka alacaklıları ve borçluları açısından yeni hukuki imkânlar doğabilecektir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosya için hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama değişebileceğinden, işlem yapmadan önce güncel durumun bir avukat tarafından kontrol edilmesi önerilir.